Social Media in het onderwijs (12 brandende vragen)

Een aantal weken geleden was ik samen met @cvanmechelen op bezoek bij Amarantis, de overkoepelende organisatie voor een groot aantal ROC’s in Midden Nederland. Destijds is ons ook gevraagd eens flink onze tanden te zetten in “brandende” vragen rondom onderwijs en social media. Vraag die daar voorop stond: Hoe ga ik daar mee om?

Context zal ik hier niet mee geven, tenslotte kennen we de vele valkuilen van het onderwijs op dit moment. Grootste punt van zorg blijft voor mij de toename van bureaucratische toestanden binnen het onderwijs, zonde. Daar kan social media ook al een grote rol in spelen, maar dat terzijde.

Op dit moment speel ik een rol in het “socializen” van een aantal ROC’s in Zuid-Nederland, waardoor deze vragen ineens nog relevanter werden. Voor jullie op een rij (overigens in willekeurige volgorde):

1. Zijn leerlingen zich de effecten en gevolgen van communicatie via social media voldoende bewust? En leidt confrontatie met deze effecten tot nieuwe inzichten?

Ja. Wat moet ik anders zeggen? Uiteraard zijn ze zich van deze effecten bewust en zo niet, dan worden ze op die manier daar wel mee geconfronteerd. Even kort door de bocht, het zijn nog kinderen. Die durven nog te spelen en op die manier fouten te maken. Daar is niets mis mee.

Aan de andere kant is bewustwording over het feit dat gedeelde kennis (al dan niet afgeschermd) ergens op internet staat. Voor eeuwig. Je beste vriendschappen zijn dat niet, zorg er dus voor dat “chantagemateriaal” van het internet verdwijnt. Gewoon, voor je eigen bestwil. Die verantwoordelijkheid heb je wel als ouder.

2. Kunnen docenten en leerlingen online vrienden zijn?

Vind ik een lastig onderwerp en laat ik vaak aan de docenten zelf over. Hoger onderwijs kiest bijvoorbeeld voor een “tussenvorm” waarin ze studenten die op stage of laatstejaars zijn, alvast toelaten in hun zakelijk netwerk. Zo hebben ze daar allemaal voordeel van.

Ik zou echter adviseren om het toe te laten. Al was het alleen maar voor een ingang, een manier om contact te maken, zeker op die (puber) leeftijd een belangrijk aspect wat overgeslagen wordt. Kies er alleen wel zelf heel bewust voor wat voor inhoud je daadwerkelijk deelt met je studenten, deel ze goed in groepen in bijvoorbeeld zodat je zelf niet ineens chantabel wordt.

3. Mogen netwerksites gebruikt worden om leerlingen te controleren?

Een discussie die net zo goed in het bedrijfsleven gevoerd wordt over sollicitaties, ja dat mag. Zolang je de context maar blijft herkennen van een situatie. 1 vervelende opmerking is nog geen depressie, 10 gave foto’s van feesten maakt iemand nog geen alcoholist.

4. Weten de leerlingen het als zij online in de gaten gehouden worden?

Die vraag is best retorisch en zou ik eens aan de docenten stellten ;-)

5. Hoe stelt de school zich op bij het anoniem beledigen van docenten?

Negeren is de enige optie. “slimme” mensen komen ook nog wel achter de dader. Wat mij betreft kies je daar de zelfde houding als je doet bij het “fysiek” beledigen.

6. Moet het team afspraken maken over het gebruik van digitaal beeldmateriaal?

Een beetje rare eend in deze vragenlijst, maar toe maar. Ik denk dat het goed is om elk materiaal wat je gebruikt voor lesstof, ook terug naar de bron brengt en met elkaar ook deelt. Zodat je “kruisbestuiving” tussen lessen krijgt bijvoorbeeld.

7. Wat te doen als een met een mobiele telefoon opgenomen filmpje op YouTube verschijnt?

Hangt natuurlijk van de inhoud af, maar indien negatief of schadelijk, is dit gewoon bij YouTube aan te geven. Vraag is dan wel of de schade al niet geleden is, toch is verwijderen gewoon een “moeten”. De dader is net zo snel te achterhalen, ook via YouTube of door goed nadenken. Strafmaat is dan aan de school zelf.

8. Wat te doen als een collega online te kijk wordt gezet?

Evenals in de offline situatie, confronteren en het gesprek aan gaan. Ik ben geen opvoeder, maar lijkt mij dat onderwijzers daar wel methodes voor hebben ontwikkeld in de afgelopen jaren dat er les gegeven is.

9. Durft men het te melden bij de leidinggevende als er filmpjes of ander materiaal online over iemand verschijnt?

Tsja dat blijft een kwestie van vertrouwen. Wat zou je zelf in zo’n situatie doen?

10. Leerling bedreigt school via Twitter

In het geval reeele dreiging te constateren is, gewoon de politie inschakelen.

11. Medewerker van bedrijf schrijft op FaceBook: ik heb er nu genoeg van, ik neem ontslag

Ik ga er gemakshalve maar even vanuit dat hier een medewerker van school bedoeld wordt. Confronteren is de enige manier, en neem die persoon serieus. Achter een dergelijk bericht zit altijd een diepere boodschap.

12. Leerling laat via Hyves weten zijn klasgenoot morgen wel even aan te pakken

Vat de koe bij de hoorns. Neem contact op, ongeacht het tijdstip of het moment, nog het medium. Kies de juiste attitude, maar handel!

In de kern gaat het er om dat je je bewust bent van het feit dat er online gecommuniceerd wordt. Zowel tussen studenten als docenten, en tussen elkaar. Een serieuze situatie of een “hint” naar iets naars (of positiefs!!) wat er staat te gebeuren, moet direct offline opgevolgd worden. Zeker dat positieve is iets waar je bijzondere resultaten mee kan behalen. Kijk naar alle revoluties in de wereld om ons heen. Social media in het onderwijs, het is de realiteit!